GENEALOGISCHE SITE VAN DE FAMILIES

PRAATS - PRAETS - PRAETZ

Muziek

- Far away -

Tom Kristoffersen - Noorwegen

Aanvullingen en opmerking zijn steeds welkom op Patrick.Praats@Pandora.be

Nedstat Basic - Gratis web site statistieken Eigen homepage website teller

De Clandestiene Pers

Met dank aan Raf & Aleidis Devillé

 

Halle was in Vlaams Brabant met Leuven en Vilvoorde een belangrijke verzetshaard. Van " De Vrijschutter " bestonden al nummers van de Eerste Wereldoorlog .Die werden door Jan Niklaas Devillé eigenhandig op speciaal papier geschreven en door zijn broer Guillaume gesteendrukt .Opdat de verspreding niet tot de gesteendrukte exemplaren beperkt zou blijven stond er onderaan de 1° bladzijde vermeld : " Gelief dit blad ter lezing voort te geven , doch opgepast voor overdragers en spionnen " .In samenwerking met " De Hallenaar " groeide " De Vrijschutter " uit tot een belangrijk en goed opgesteld blad van Vlaams - katholieke strekking.

August De Maeght , lid van de Katholieke Partij werd gedwongen af te treden als burgemeester van Halle. Hij nam met de gewezen schepen Jan Niklaas Devillé het initiatief tot " De Vrijschutter " .Er waren waardevolle redacteurs als priester Arnold De Deken , de katholieke volksvertegenwoordiger van Dilbeek , Herman Vergels , en zijn collega van Meise Jan Van Den Eynde .

 

Jan Niklaas Devillé Guillaume Devillé

 

 

Guillaume Devillé broer van Jan Niklaas was drukker zowel tijdens de eerste wereldoorlog als tijdens de tweede wereldoorlog.Het had een hoge standing en was gesierd met gedichten en tekeningen .

Na de arrestatie van Guillaume Devillé , in juni 1943 , sprongen zijn zoon Ebrard (18 jaar) en dochter Ida ( 20 jaar ) in . Guillaume Devillé kwam terecht in de gevangenis van Sint Gillis .

Met geld van Londen werd een nieuw stel drukletters aangeschaft ..

Op een zekere dag stapte Ida Devillé op de trein te Halle met een pak exemplaren van de Vrijschutter .Toen ze op het Rouppeplein in Brussel van de trein stapte , stelden twee Duitse soldaten in uniform Ida voor om het zware pak te dragen .Het scheelde geen haar of de Wehrmacht speelde verdeler van " De Vrijschutter ".....

Het eerste nummer rolde in januari 1941 van de pers te Halle - Essenbeek

Het blad had een hoge oplage +/- 17.000 exemplaren , bijna om de maand , in totaal 43 nummers.

De stellingen waren patriottisch en christelijk geďnspireerd. Talrijke vlugschriften gingen uit van de groep.

Na de oorlog schreef Jan Niklaas Devillé een boekje onder de titel " Het avontuurlijk leven van de Vrijschutter "waarin oa deze geschiedenis , evan als veel andere détails over het sluikblad , beschreven werden. Medewerkers en verspreiders, aan wie hij hulde brengt , worden bij naam genoemd. Zijn eigen naam is echter nergens in te bespeuren. Jan Niklaas Devillé werd na de oorlog in 1947 Burgemeester van Halle en bleef dit tot aan zijn dood ( 06-01-1965 )

Jan Niklaas Devillé

Pseudoniem : Jan Stroevens

°Halle - Essenbeek   25.O3.1888  - + Brussel 06.O1.1965. Gehuwd met Louisa Deschrijver °Erembodegem 05.01.1891  + Halle – Essenbeek 08.05.1965. Zij hadden 16 kinderen.

Componist,  koster - organist,  Studeerde notenleer,  piano, orgel  en  harmonie aan de muziekacademie te Halle, fuga en contrapunt aan het conservatorium te Brussel.

Burgemeester te Halle van 1947 tot aan zijn overlijden. Hij was ook een tijdlang voorzitter van het toenmalige “muziekconservatorium” te Halle.

Componeerde religieuze- en profane liederen, enkele koorwerken en een zangspel..

Als aanklacht tegen het opkomend bolchevisme schreef hij na de eerste wereldoorlog “Bolchevisme - Toneelspel met zang”. Tijdens de eerste wereldoorlog schreef hij met de hand de eerste exemplaren van “De Vrijschutter”, zorgde ervoor dat dit sluikblad werd gesteendrukt en verspreid.  Tijdens de tweede wereldoorlog verscheen  “De Vrijschutter” opnieuw, nu als eerste gedrukte sluikblad in België. Het werd tijdens gans de oorlog als maandblad via een netwerk van tussenpersonen over heel Vlaanderen verspreid. 

 

Oorlogsliteratuur:

 

*  “De Vrijschutter”:     

- handgeschreven, gesteendrukt sluikblad, uitgegeven tijdens wereldoorlog I

              - sluikblad, maandelijks uitgegeven en verspreid tijdens wereldoorlog II

   

*  “Het avontuurlijk leven van een Vrijschutter”: zijn oorlogsverhaal uitgegeven in kleine boekvorm.   

       Hij slaagde er in zijn eigen naam in dit boekje nergens te vermelden; zelfs niet als auteur. 

    

*  “De sluikpers”: handgeschreven commentaar bij verschillende sluikbladen uitgegeven tijdens de tweede

        wereldoorlog. Wij krijgen hierin tevens een soms gedetailleerde beschrijving van andere verzetsdaden die

        door de uitgevers van sluikbladen op het getouw werden gezet. 

 

*  “Weerstand te Halle”: een handgeschreven commentaar over de weerstandsbeweging te Halle.

Bron : De Clandestiene Pers in Vlaanderen ( Nic Bal ) - De oorlogskrant Deel 41 - aangevuld en verbeterd door Raf Devillé ( Jongste zoon van Jan Niklaas Devillé )

Medewerkers

 

Andere Clandestiene bladen

Wij zoeken .... Nous cherchons .........We are looking for .......


Click to subscribe to executedinBelgiumworldwar2